Lichaamstaal deel 5

“Stress bij honden”

Om te kunnen zien wanneer een hond stress ervaart en wat je er aan kunt doen, is het belangrijk om te weten wat stress nou eigenlijk precies is, en wat het met de hond doet.

Stress is een verandering in de hormoonhuishouding van de hond als gevolg van een bepaalde uitlokkende prikkel. Dit is dus geen emotie maar een lichamelijk proces en iets waar de hond dus niets aan kan doen. Dat betekent dus ook dat als je iets wilt veranderen aan de reactie van de hond dat je ten alle tijden zal moeten beginnen bij het veranderen van de prikkel.

Stress hoort bij het leven en bij leren en is ook niet per definitie erg. Toch heeft het woord een hele negatieve lading en dat is niet zo gek. Wij mensen kennen ook stress en zeker op momenten dat je erg gestresst bent, voelt dat niet lekker. 
Maar kleine stress momentjes in het leven die minder impact hebben op je dagelijks functioneren brengen je soms zelfs verder dan je anders zou kunnen. Als je bijvoorbeeld een beetje stress ervaart op het moment dat je een examen hebt, ben je eerder geneigd om beter je best te doen en je beter te focussen. Op het moment dat die stress bij jou zo erg wordt dat je bijvoorbeeld een faalangst ontwikkeld, kan het je weer tegenhouden in vooruitgang.

Hier zit het bij honden eigenlijk niet anders. Een beetje stress hoort bij leren, te veel stress kan zorgen voor bijvoorbeeld “probleem gedrag”

Daarnaast is er ook nog zoiets als chronische stress. Hier ga ik wat dieper op in:

Bij ieder stressmoment in het leven van een hond komen bepaalde hormonen vrij. Dit zijn hormonen zoals cortisol, testosteron, adrenaline en noradrenaline. Deze hormonen zorgen ervoor dat de hond de stressvolle situatie kan overleven. Hier zie je bij elk dier een andere uiting van, daar ga ik straks meer over vertellen.
Iedere hond heeft een figuurlijk emmertje en in dit emmertje zit een basislaagje van al deze hormonen zodat hij om kan gaan met stressvolle situaties. Bij elke stressvolle ervaring wordt dit emmertje gevuld met nieuwe hormonen. Gedurende de dag kun je dus een behoorlijk vol emmertje creëren. 
Het is namelijk zo dat al die hormonen niet zomaar weer uit dat emmertje verdwenen zijn nadat de situatie voorbij is. Alleen al cortisol heeft 8 uur (!!) nodig om het bloed weer te verlaten.
Op het moment dat de emmer vol zit hoeft er maar iets kleins te gebeuren om de hond te triggeren tot “probleemgedrag”

Het kan dus bijvoorbeeld zo zijn dat je hond “ineens” heel erg heftig reageert, blaft en uitvalt naar een ander hondje, waar hij normaal gesproken altijd zo leuk mee speelt. Grote kans dat bij jou hond op dat moment zijn stressemmer is overgelopen.

Om dit allemaal duidelijk te maken heb ik een tekening gemaakt van de zogenaamde stressemmer en waar die mee gevuld kan worden.

Deze hond heeft vandaag buiten een kat gezien, heeft daarna op zijn kop gekregen van zijn baasje toen hij naar die kat toe wilde rennen, is bij de trimsalon geweest om zijn nagels te knippen en heeft bij de supermarkt moeten wachten toen zijn baasje boodschappen haalde.
Bij al deze momenten zijn stresshormonen vrij gekomen, al deze momenten heeft de hond goed kunnen doorstaan. Maar de hormonen zijn in het bloed blijven zitten en stapelen daardoor op.
Op het moment dat deze hond een ander hondje ziet die de hoek om komt en hij schrikt, valt hij ineens uit en trekt hard aan de riem. Dat doet hij anders nooit! roept zijn baasje verontwaardigd…… nee, zijn stressemmer is overgelopen.

Als een hond last heeft van chronische stress dan betekent dat, dat zijn emmertje altijd vol zit. 

Eigenlijk hebben wij ook een stressemmertje. Misschien heb je weleens een periode van stress meegemaakt. Een verhuizing of een verbouwing o.i.d kan het leven van een mens flink op zijn kop zetten. Je moet van alles regelen, vaak zit er tijdsdruk achter en je hebt bijna geen tijd om uit te rusten. Op de momenten dat je wel rust hebt voelt je lichaam en je hoofd gespannen en kan je eigenlijk nog steeds niet uitrusten. Op het moment dat je belangrijke dingen moet doen, vergeet je de helft en laat je spullen uit je handen vallen.

Iedereen kent dit gevoel wel en daarom vind ik het zo belangrijk om jullie even terug te laten gaan naar dit gevoel. Het is namelijk een gevoel waar heel erg veel honden hun hele leven mee rond lopen. Onze maatschappij is namelijk niet alleen voor ons heel stressvol, maar voor onze honden is het vaak nog veel erger. Honden zijn namelijk helemaal niet gemaakt om de dingen te doen die wij van ze verlangen. Veel honden kunnen het leven van hun eigenaar eigenlijk helemaal niet bijbenen. 
Wij verwachten heel veel van onze honden. Ze moeten luisteren, ze moeten alleen kunnen zijn, ze moeten mee naar visite en het liefst ook naar de markt, ze moeten met andere honden spelen en lief zijn voor vervelende kinderen. Ze mogen niet blaffen, piepen, slopen, trekken aan de riem, achter schapen aanrennen of andere dingen waar ze eigenlijk voor gemaakt zijn.

Wat vult dan eigenlijk die stressemmer?

Het ligt voor de hand dat een dierenartsbezoek, of een blaffende buurhond de stressemmer kan vullen, maar er zijn veel meer dingen die jouw hond stress kunnen geven. 
Hier maken we een onderscheid in twee verschillende soorten van stress; Eustress en disstress. 

Eustress is stress die een hond kan krijgen van een positief gevoel. Bijvoorbeeld de belofte om een bal te gooien of een wandeling te maken. Een autorit naar het bos is ook een goed voorbeeld wat de hond eustress kan geven. 
Ik vergelijk het bij mezelf altijd met een leuk festival. Ik kan me daar al dagen op verheugen. Op de dag van het festival heb ik buikpijn en soms zelfs trillende handjes. Zo graag wil ik er naar toe! Dat is een typisch voorbeeld van eustress.
Ook al is dit stress door een leuke ervaring, het vult toch de stressemmer met dezelfde hormonen als disstress.

Disstress is stress wat de hond ervaart door negatieve situaties zoals die blaffende buurhond, een correctie van de eigenaar of de hele dag alleen zitten kan voor sommige honden ook veel stress opleveren.

(Chronische) Stress uit zich vaak in probleemgedrag. Blaffen, uitvallen naar andere honden of mensen en soms zelfs bijten. Zelfbeschadiging, OCD, niet meer eten of drinken en angst gedrag zijn ook gedragingen die tot uiting kunnen komen bij (chronische) stress.
Wat kun je er nou aan doen om dat op te lossen? 
Om aan de slag te gaan met het oplossen van probleemgedrag zal je naast het veranderen van de prikkel, moeten beginnen met het legen en leeg houden van de stressemmer. Als de emmer leeg is staat de hond namelijk open voor leren en zullen zijn reacties vanzelf al een stuk minder heftig worden.

Maar hoe leeg je een stressemmer? 

Ga eens terug naar je verbouwing en boek een weekendje weg met je partner. Even helemaal niks, een huisje op de Veluwe. Laat die verbouwing even het hele weekend voor wat het is. 
Of doe weer eens iets leuks met wat vrienden. Ga lekker uit eten en geniet een avondje zonder verbouwing, maar drink niet te veel wijntjes en ga op tijd weer naar bed 😉 

Bij een hond is dit niet anders. Kijk eens naar het schema van je hond. Wat doet hij op een dag en waar kun je hem in ontlasten. Welke uitlaatplekken geven hem rust en welke geven hem stress. Als om 5 uur na werktijd het hele uitlaat veldje vol staat met spelende honden en jou hond vind dat spannend, ga dan lekker om half 7 als iedereen aan het eten is. 
Je kunt ook gaan werken met je hond. Hersenwerk, snuffelwandelingen, geurdetectie of speuren zijn hele goeie manieren waar de hond zijn stress mee kwijt raakt. Maar ook hier geldt net als jou etentje met vrienden; niet te lang en niet te vaak.
Zorg ervoor dat zijn leven zo voorspelbaar mogelijk wordt. Laat hem op vaste tijden uit, loop dezelfde rondjes en belast hem niet te veel met bezoekjes naar de markt, visite en dergelijke. Sommige honden doe je er meer plezier mee door ze thuis te laten dan ze overal mee naar toe te slepen, ookal lijkt het zielig om hem thuis te laten. Kijk naar de situatie en maak een eerlijke beslissing. Jij bent de gene die hier over kan nadenken de hond niet (uiteraard moet je hier wel opletten of je hond überhaupt wel alleen thuis kan zijn)

Kijk naar zijn slaappatroon. Een volwassen hond heeft minimaal 16 uur per dag slaap nodig. Dit betekent dat hij naast de nacht, nog een werkdag per dag moet slapen. Doet een hond dit niet dan zorgt dat ook voor stress. Denk er maar eens aan hoe je je zou voelen als je maanden lang maar 4 uur per nacht zou slapen. 
Slaapt je hond niet 16 uur per dag? Dan is er iets niet goed. Zorg voor een goede rustplek of geef de hond af en toe gedwongen rust in de bench.

Ik kan nog uren door typen over wat je kunt doen om je hond zijn emmer leeg te houden maar ik wil jullie in deze blog ook nog iets leren over de lichaamstaal die bij stress hoort zodat je deze momenten kan herkennen en je hond er uit kan halen. Want hoe minder stressvolle momenten, hoe leger de emmer.

Eerst gaan we het hebben over een aantal signalen die ene hond laat zien als hij stress ervaart. Want als je stress kunt herkennen kan je je hond uit de situatie halen. Ook hiermee kun je dus het legen/vullen van de emmer beïnvloeden.

Tongelen is het met de tong over de neus likken (zonder dat hij aan het eten is) 

Een hond die tongelt voelt zich niet op zijn gemak. Je ziet dit heel vaak op geposeerde hondenfoto’s en mensen vinden het vaak heel erg grappig. Eigenlijk kan je het vergelijken met een foto van iemand die zijn gezicht bedekt of zijn hand voor de camera doet. De hond vind het niet leuk.

Ook iets wat je vaak op foto’s van honden ziet is gapen. Gapen is ook een stresssignaal. Het is niet iets wat de hond doet om te laten zien dat hij stress heeft maar het is iets wat gebeurt op momenten van stress. Een lichamelijke en onbewuste reactie en dus een goed te herkennen signaal.

Hijgen zonder dat de hond het warm heeft of hard heeft gerent is ook een teken van stress. Je ziet dit vaak als honden op de trimtafel staan of bij de dierenarts zijn. 


Hieronder zie je een hondje dat zijn pootje een stukje optilt. Als een hond dit doet dan kan dat ook duiden op stress of onzekerheid. Het gewicht wordt hier vaak ook een beetje naar achteren geplaatst en je ziet vaak ook angstsignalen zoals oren naar achteren, oogwit, frons in het voorhoofd, kromme rug en lage staart.

Ook kan je zien dat een hond ineens heel veel haaruitval heeft. Daarnaast zijn trillen, kwijlen, piepen, blaffen op een hoge toon, niezen, ineens uit het niets krabben en uitschudden ook dingen die je veel ziet bij honden die stress ervaren.

Naast bepaalde signalen zijn er ook bepaalde gedragingen die tot uiting komen bij (chronische) stress.

Rijden is daar een heel goed voorbeeld van. Meeste mensen vinden dit een heel ongemakkelijke situatie, want dit wordt vaak gelinkt aan het hebben van seks. Bij honden werkt dit niet zo. Zoals ik net al heb uitgelegd komen bij stress bepaalde hormonen vrij. Één van die hormonen is Testosteron. Testosteron is een geslachtshormoon en zorgt er bij sommige honden voor dat ze in situaties die stress opleveren seksueel gedrag laten zien. Wat vaak gebeurd is dat deze honden hiervoor straf krijgen omdat de eigenaar een beschamend gevoel krijgt, wat alleen maar meer stress geeft voor de hond en daarom het gedrag alleen maar erger wordt.

Markeren (ergens tegenaan plassen) is ook een uiting van stress. Als een hond naar buiten loopt bij de dierenarts of trimsalon tilt hij meestal direct zijn poot op. Dit is puur een uiting van het stressmoment.

Iedereen kent de gekke 5 minuten wel. Je ziet dit vaak bij pups, maar veel oudere honden hebben hier ook last van. Voor mensen is het vaak hilarisch, een hond die als een dolle door het huis heen rent en overal op en af springt. Maar zo onschuldig is die gekke 5 minuten niet. Als het eens in de zoveel tijd een keer gebeurt is dat niet zo erg, zeker niet na een spannende situatie zoals een bad of een dierenartsbezoek o.i.d, maar er zijn honden die dit elke dag hebben. Bij deze honden is dit een teken van een te volle stressemmer en zie je dat deze momenten afnemen als er wordt gefocust op het legen van de emmer.

De afgelopen 5 weken heb ik jullie veel vertelt over lichaamstaal bij honden. Ik heb het gehad over de staart, oren, ogen, mond, houding en verschillende stress signalen.
Het lezen van lichaamstaal is iets wat veel oefening vergt. Net als het leren van een andere taal kost het tijd en zal je er veel mee bezig moeten zijn. Ik ben hier al jaren intensief mee bezig en ik heb er een tijd over gedaan om er echt goed in te worden. Het gaat vaak over hele subtiele signalen die het plaatje compleet maken. Wat misschien wel het belangrijkste is in het lezen van lichaamstaal is dat je let op de context. Kijk naar het hele plaatje. Als je bijvoorbeeld alleen naar de oren kijkt dan mis je en heel groot deel van het complete plaatje.

Dit was voorlopig alweer mijn laatste blog. Later dit jaar zal ik een nieuw onderwerp uit kiezen om één of een aantal blogs over te schrijven. Mocht je suggesties hebben voor een onderwerp dan hoor ik dat graag!
Om op de hoogte gehouden te worden kun je abonneren zodat je een email krijgt als ik een nieuwe blog plaats. Dat kan op de telefoon helemaal onderaan deze pagina en op de computer rechts van deze pagina.

Lichaamstaal deel 4

“Mond en algemene houding”

We hebben al een heleboel geleerd over de oren en de staart. Vandaag maken we het plaatje compleet met de mond, en de algemene houding.

Ik begin bij de mond van de hond. Vaak zie je aan de manier hoe de hond zijn lippen houdt wat de status van zijn gevoel is.
een hond die ontspannen is heeft namelijk ook ontspannen lippen. Deze hangen zoals ze horen naar beneden over de tanden. Als honden ontspannen met elkaar aan het stoeien zijn met de bekken open zie je ook dat de lippen over de tanden vallen.
Als een hond zich minder op zijn gemak voelt neemt de spanning in het gezicht toe. Niet alleen de oren en de ogen gaan naar achteren maar ook de mondhoeken gaan mee naar achteren. Dit kan met de bek open of dicht. Als de bek open is kan je bijna of soms helemaal de kiezen van de hond zien zitten. Vaak zie je ook dat hij wat zal gaan hijgen zodat de mondhoeken alleen nog maar verder naar achteren gaan.
We noemen dit lange mondhoeken. Als een hond met lange mondhoeken gromt dan zie je bijna zijn hele gebit. Je ziet dit vaak bij honden die angstagressie vertonen. In een situatie als deze kun je het best even afstand nemen. Hij vertelt je dat hij iets niet wilt.

De korte mondhoeken daarentegen betekenen een zelfverzekerde hond. Bij een hond die jou bijvoorbeeld van zijn terrein wilt af hebben en naar je blaft kun je zien dat hij zijn mondhoeken helemaal naar voren heeft getrokken.
Als een hond gromt en je ziet alleen zijn voortanden dan gromt hij dus met korte mondhoeken. Deze hond voelt zich zelfverzekerd en zal niet bang zijn om te bijten. Ook bij deze hond is het verstandig om weg te lopen.

Een hond die met een open bek gromt, lange of korte mondhoeken heeft de intentie om te bijten.

Ontspannen mondhoeken
Lange, gespannen mondhoeken met de bek open
Tevens oren naar achteren, gespannen gezicht
Lange mondhoeken met de bek dicht, oren naar achteren, oogwit, gespannen gezicht
Korte mondhoek, zelfverzekerd
Gromt met korte mondhoeken, bek dicht

Soms blijft tijdens een spel of iets dergelijks de lip van de hond haken achter een hoektand. Dit ziet er onwijs grappig uit, maar kan je ook iets vertellen over zijn opwindingsniveau. Als de lip blijft hangen betekent het namelijk dat de opwinding in bijvoorbeeld het spel groeit.

Borstelen

Voordat ik doorga over de algemene lichaamshouding wil ik nog even iets vertellen over borstelen. Borstelen zien we namelijk vaak optreden bij honden. Net als bij kwispelen bestaan hier veel misvattingen over. Bij het borstelen zie je dat de haren in de nek tot aan de staart omhoog komen te staan. Vaak wordt gedacht dat dit agressie betekent, maar borstelen betekent alleen dat de hond opgewonden is. Dit kan in elke context, tijdens angst, agressie of zelfs tijdens spel. Je kunt het vergelijken met kippenvel, een lichamelijke reactie op een prikkel die in het geval van borstelen spanning met zich mee brengt.

Algemene lichaamshouding

Het gene wat het plaatje compleet maakt is de algemene lichaamshouding. Een hond kan naar voren en naar achteren leunen, een hoge, een lage of een neutrale houding hebben

Als een hond naar voren leunt dan zie je dat zijn gewicht op zijn voorpoten leunt. zijn voorpoten zijn vaak gestrekt en zijn borst vooruit. Je zier hier een rechte rug en het hoofd, de staart en de oren wordt vaak hoog gehouden. Dit is een hond die zich zelfverzekerd voelt. Is de hond hierbij ontspannen dan is er niets aan de hand, zie je bij deze houding veel spanning in het lichaam en de staart tijdens interactie met een andere hond, mens of dier? Dan is het verstandig om een einde te maken aan de ontmoeting omdat dit nog wel eens in een vechtpartij zou kunnen uitlopen. Deze hond laat zich namelijk niet de kaas van het brood eten!

Zo kan een hond ook duidelijk een houding naar achteren hebben. Hierbij leunt het meeste gewicht op de achterpoten. De rug staat vaak een beetje bol/krom, de oren en staart vaak naar achteren en beneden. Deze hond voelt zich minder goed op zijn gemak. In situaties waar je ziet dat je hond deze houding heeft is het het beste om hem uit de situatie te halen. Sommige honden weten niet hoe ze bepaalde situaties moeten oplossen en jij als eigenaar kan daar goed bij helpen door de hond te leren dat hij naar jou toe kan komen of zelf uit de situatie kan stappen.

Een verlaagde houding zie je ook bij een onzekere hond. Vaak als je een vreemde hond onverwachts benaderd zie je dat hij een beetje door zijn poten heenzakt, zijn hoofd gaat omlaag, de oren gaan dan ook naar achteren en vaak is dan ook het oogwit zichtbaar. Als een hond zo reageert op een aanraking is de aanraking voor hem dus niet prettig. Als je dan door gaat besef dan dat je dit voor jezelf doet en de hond er geen plezier aan heeft, ook al bedoel jij het goed!
Vaak vinden honden het fijner om gewoon even aan je te ruiken als ze je niet kennen. Wij gaan elkaar immers ook niet uitgebreid staan te aaien bij een kennismaking

Beide honden leunen naar achteren, bij de beagle zie je veel spanning in het gezicht en de mondhoeken en de oren staan een klein beetje naar achteren
Deze hond heeft een beetje een verlaagde houding, niet elke hond vind het leuk om geaaid te worden door een vreemde

Tot zo ver het gedeelte over mond en lichaamshouding.

Als je het leuk vind om mijn blogs te lezen kun je je inschrijven zodat je een email krijgt als ik een nieuwe blog post. Op je telefoon kan dit helemaal onderaan deze pagina en op de computer rechts van deze pagina. Ook wordt het enorm gewaardeerd als de link van deze blog die ik op mijn Facebook pagina heb gepost gedeeld wordt.

Volgende week ga ik het hebben over stress en stresssignalen

Fijne zondag!

Lichaamstaal deel 3

“De ogen”

Graag kijken wij als eigenaar de hond in de ogen. Maar wat kunnen die ogen ons vertellen?
Ogen zijn een ontzettend belangrijk onderdeel in communicatie. In deze blog zal ik alles vertellen wat de ogen van je hond je kunnen vertellen.
Als een hond ontspannen is zal je zien dat zijn hele gezichtsuitdrukking ontspannen is. Dit betekent dat de huid rondom de ogen ontspannen is en daardoor de ogen wat amandelvormig staan. Soms worden de ogen zelfs wat dichtgeknepen. Soms kan een hond die ontspannen is ook een knipoog geven. Dit is een vriendelijk gebaar. We noemen deze ontspannen ogen “zachte ogen” Je ziet bij deze hond dat zijn hele uitdrukking zacht, vriendelijk en ontspannen is. De oren staan vaak wat naar de zijkant of naar voren en de staart hangt er ontspannen bij.
Wordt de hond wat alerter door bijvoorbeeld een piepgeluidje, zie je dat de ogen groter en ronder worden. Ook kan door de opwinding de pupil verwijden. Ook al zijn de ogen bij de alerte hond rond en vergroot, ze stralen nog steeds vriendelijkheid uit.

Is de hond minder op zijn gemak of zelfs angstig, zal de spanning in het gezicht toenemen. Door de spanning verandert ook de stand van de ogen. Doordat de oren naar achteren worden getrokken en de spanning in het gezicht toeneemt worden de ogen groter en wordt het oogwit van de hond zichtbaar. We noemen dit whale eye. Een hond waarbij je het oogwit ziet is ofwel angstig of onzeker, of hij probeert iets van jou bord af te kijken. Je hebt namelijk vast wel eens gezien dat als je hond bedelt je ook vaak een stukje oogwit ziet. Vandaar dat het belangrijk is om naar het hele plaatje van de lichaamstaal te kijken.
Een hond die zich onzeker voelt kan ook met de wenkbrauwen fronsen. Je ziet dan aan zijn gezichtsuitdrukking dat hij zich zorgen maakt.

Ontspannen, amandelvormig
Onzeker, angst, oogwit, frons
Onzeker, Frons, Oogwit, kromme rug, staart laag, pootje omhoog

Fixeren

Zoals ik al eerder schreef vinden mensen het vaak fijn om de hond in zijn ogen te kijken. Sommige mensen kijken de hond in zijn ogen als hij iets fout heeft gedaan. Soms wordt de hond dan bij zijn kin gepakt net als bij een kind en wordt in zijn ogen aangekeken en toegesproken. Deze honden proberen vaak het oogcontact te vermijden.

Waarom? Omdat het lang en doordringend aankijken in hondentaal een heel intimiderend en dreigend signaal is. Honden die op het punt staan om te gaan vechten beginnen hier vaak mee.
We noemen dit fixeren. De ogen staan hierbij hard in tegenstelling tot de zachte ogen van een ontspannen hond.
Dat wil zeggen dat ze wijd open staan, rond zijn van vorm en de blik wordt niet afgewend. Fixeren is een intimiderend gebaar en wordt door de meeste honden beantwoord met wegkijken of zelfs weglopen. Niemand zit namelijk te wachten op een potje knokken!

Met het op deze manier aankijken en toespreken van je hond bereik je dus niet wat je wilt. De hond zal namelijk niet begrijpen wat je hiermee bedoelt. Het enige wat de hond hiervan begrijpt is dat deze situatie heel erg naar en eng is. Hij zal daarom ook van slag zijn, zijn staart tussen de benen hebben, wegkruipen en zielig doen. Vandaar dat mensen op dit moment vertalen dat de hond de straf begrepen heeft en zich schuldig voelt.
Naast dat je het probleem niet oplost of misschien wel erger maakt, kun Je kunt er voor zorgen dat je hond bang voor jou of voor bepaalde situaties wordt als je hem op deze manier aanpakt.


Soms fixeert een hond op een andere hond. Als je dit ziet probeer de hond dan even af te leiden, loop een andere kant op en doe even een afleidend spel tot de andere hond weg is. Zo maak je de situatie voor de andere hond een stuk prettiger en veiliger.

Wegkijken

Het eerste signaal wat een hond vaak geeft als hij ergens geen zin in heeft is wegkijken. Hij draait zijn hoofd weg om je te vertellen dat hij het niet fijn vind wat je doet. Dat kan hij doen tijdens het knuffelen, een foto maken of iets anders waar de hond geen zin in heeft.

Ook kan hij ermee zeggen dat hij geen slechte intenties heeft. Als een hond bijvoorbeeld gefixeerd wordt door een andere hond en hij kijkt weg, dan wil hij daarmee eigenlijk zeggen: het is al goed, ik ga wel weg, of ik bedoel er niks kwaads mee.

Honden hebben een hele hoop geduld met mensen en laten een hele hoop signalen zien voordat ze eens een keer uitvallen. Wegkijken is daar een van de eerste signalen van. Als je hond bij je wegkijkt op het moment dat je iets wilt doen, bijvoorbeeld een hond knuffelen, zoenen of aankleden, is het wel zo aardig om daar dan naar te luisteren. Een hond die wegkijkt of weg loopt heeft geen zin in wat jij van hem wilt.

Sommige mensen zouden dit misschien een prachtige foto vinden, maar ik zie een hond die Probeert weg te kijken, oogwit, gespannen voorhoofd, oren naar achteren en een slipketting (daar heb ik het in een ander blog nog over)

Als je deze blog leerzaam vond en meer wilt weten over wat ik te vertellen heb, kun je je abonneren en een email ontvangen zodra ik een nieuwe blog post. Ook wordt het heel erg gewaardeerd als de link op mijn facebookpagina naar deze blog wordt gedeeld op social media.

Bedankt voor het lezen en tot volgende week als we het hebben over de mond en de algemene houding.

Lichaamstaal deel 2

“De oren”

Vorige week heb ik uitgebreid vertelt over de staart van de hond en wat hij daar allemaal mee kan vertellen. Maar met alleen het kijken naar de staart zijn we er nog lang niet. Vandaag wil ik jullie laten zien hoe de oren een grote rol spelen in de lichaamstaal van de hond.

Oren kunnen zich los van elkaar, alle kanten op bewegen. Als een hond zijn oren naar voren heeft duidt dat er op dat hij alert is. Je ziet dit bij honden vaak als je een piepgeluidje o.i.d maakt. Bij flaporen wijzen de driehoekjes naar voren en bij staande oren kan je zo in de oorschelp kijken.

Oren die een beetje naar de zijkant vallen en geen spierspanning hebben betekenen dat een hond relaxt is. Flaporen zullen hierbij een beetje naar de zijkant wijzen, staande oren vallen naar de zijkant alsof ze zijn omgevallen.

Als een hond zijn oren naar achteren heeft betekent dit onzekerheid en angst. Dat zie je bij een hond met flaporen minder duidelijk dan bij een hond met staande oren en daarom is het zo belangrijk om naar het totaalplaatje van de lichaamstaal te kijken.

Dan heb je ook nog de “speloren” deze houding van de oren zie je bij spelende honden. Ook hier is dit bij staande oren makkelijker te zien dan blij flaporen. Bij de staande oren kun je vanaf de zijkant de oorschelp in kijken, flaporen lijken een klein stukje van het hoofd af te komen en de oren wijzen naar de zijkant.

Net als de staart hebben oren ook een natuurlijke stand. Bij een Labrador bijvoorbeeld hangen de oren veel meer naar beneden dan bij een Herder. Ook hier is het dus belangrijk dat je kijkt naar de natuurlijke stand om de lichaamstaal goed te kunnen begrijpen. Bij rashonden is dit wat makkelijker te bepalen dan bij kruisingen. Observeer je hond als er geen tot weinig prikkels in de buurt zijn. Zo kun je goed zien wat de neutraalstand van zijn oren is. Het zal je misschien nog wel verbazen dat het anders is dan je in eerste instantie dacht.

Een Basset heeft hele lange en zware oren. Bij deze hond is het lastiger om zijn oren goed te lezen dan bij een hond met staande oren. Bij de flaporen is het belangrijk dat je kijkt naar de aanzet van het oor. Daar kun je goed zien hoe de hond zijn oor houdt. Bij deze hond wijst zijn ooraanzet naar de zijkant. Je ziet ook weining spanning in de ooraanzet, deze hangt naar beneden.

Sommige honden dragen de oren in ruststand ontspannen in de nek. Je kan hier het verschil met angst goed zien doordat er op dat moment geen spanning in de oren zit. Als je ze zou oppakken vallen ze weer naar beneden. Dit kan bij een angstige hond niet, daar zitten de oren stijf tegen de nek aangeplakt.

Hier zie je een hond slapen/rusten met zijn oren naar achteren. Deze oren zijn gewoon ontspannen. Mijn eigen hond slaapt /rust ook altijd met haar oren naar achteren. Als ze bang is ziet dat er heel anders uit dan als ze slaapt.

Als je goed kijkt zie je dat je hond zijn oren continu beweegt, zelfs als hij slaapt gaan zijn oren soms alle kanten op. Natuurlijk worden de oren niet alleen gebruikt voor lichaamstaal maar ten minste net zo belangrijk ook voor horen (en soms luisteren ;)) Door de oorschelpen te bewegen kan een hond goed luisteren wat er achter en naast hem gebeurd.

Ga maar eens goed letten op de oren van je hond. Kijk naar verschillende situaties en hoe de hond zijn oren houdt. Probeer er ook eens naar te handelen. Je kunt inmiddels de staart en de oren lezen. Als je hond in bepaalde situaties laat zien dat hij iets niet leuk vind kun je hem uit de situatie halen. Let er eens op wat zijn staart en zijn oren doen als je hem uit de narigheid hebt gehaald. Maar kijk ook eens naar je hond als hij zijn eigen gang gaat op een veldje. Je zult zien dat de oren en de staart alle kanten opgaan bij het ruiken van verschillende geurtjes, het zien van andere honden, mensen of dieren. Ik vind het geweldig om mijn hond te observeren. Lichaamstaal lezen is eigenlijk een kijkje in het brein van jou viervoetige vriend, en wie wil dat nou niet!

Tot hier het gedeelte over de oren van de hond. Volgende week hebben we het over de ogen.
Als je dit leuk vond om te lezen kun je je abonneren op mijn blog. Je krijgt dan automatisch een melding als ik een nieuwe blog online zet. Op de computer kan dit rechts van de pagina en op de telefoon onderaan de pagina. Ook wordt het ontzettend gewaardeerd als de link naar deze blog op mijn facebook pagina gedeeld wordt. Fijne zondag!

Lichaamstaal deel 1

“De staart”

Zoals meeste mensen wel weten communiceren honden met hun lichaam. Lichaamstaal is de manier voor honden om te laten zien hoe ze zich voelen en wat ze bedoelen. Voor honden is het een taal die voor zich spreekt, maar wij mensen moeten de taal van de hond leren begrijpen net als we een andere taal zullen moeten leren. Hier gaat tijd in zitten en is niet zo makkelijk als vaak gedacht. 

De komende weken ga ik jullie meer leren over lichaamstaal. Elke zondag post ik een nieuw blog over dit onderwerp.

De staart is misschien wel het meest bekende onderdeel als het gaat om lichaamstaal en daarom ga ik daar eerst het een en ander over vertellen. 

De houding van de staart vertelt veel over hoe de hond zich voelt. Hoe lager en hoe meer aangeknepen (gespannen) de staart is hoe minder de hond op zijn gemak is. Een staart die tussen de benen zit betekent puur angst. Ook als de hond kwispelt terwijl zijn staart tussen de benen zit betekent dit nog steeds dat hij bang is. Kwispelen betekent puur opwinding.
Vaak gaat de kont van de hond ook een stuk naar beneden als hij angstig is en zie je dat de rug wat boller komt te staan.

Een uitzondering in de regel is de vergeten staart. Dit is een staart die wel laag hangt maar die je ziet bij een hond die ontspannen is. Vaak zie je dit bij honden die staan te eten of een hersenwerkje doen. Ze zijn dan niet bang maar zo geconcentreerd bezig dat ze hun staart zijn vergeten.

Een hond die zijn staart omhoog heeft voelt zich zelfverzekerd. Eigenlijk is dit wat kort door de bocht want het zit iets ingewikkelder in elkaar dan dit maar het is een goede leidraad die je kunt aanhouden bij het kijken naar lichaamstaal. Als de staart omhoog staat zien we hem het liefst ontspannen met een boogje omhoog terwijl hij heen en weer wappert als de hond loopt.

Ontspannen “neutraal”
ontspannen “hoog”

De “vergeten” staart

Op het moment dat twee honden elkaar ontmoeten zie je weleens dat een van de twee of beide honden hun staart recht omhoog, gespannen en stijf in de lucht hebben staan. Deze honden laten zien dat ze erg gespannen zijn. Het is geen ontspannen kennismaking en als je de kans hebt is het verstandig om je hond vrolijk bij je te roepen en hem te belonen met spel of een koekje als hij naar je toe komt. 

Kwispelen

Iedereen kent natuurlijk het fenomeen kwispelen wel. Als de hond kwispelt wordt vaak gedacht dat het wel goed is omdat dat betekent dat hij blij is. Helaas is dit een misvatting en zegt de manier van kwispelen alles over wat de hond er mee wilt zeggen. Kwispelen betekent puur opwinding. Het is onbewust gedrag van de hond. Hij kan het doen als hij blij is, bang is of zelfs als hij agressief is. 
Er zijn meerdere soorten manieren van kwispelen. 

  • De brede kwispel. De naam zegt het al, de hond kwispelt hier met brede slagen van links naar rechts. Dit is een kwispel waarbij de staart ontspannen is. De houding kan verschillen van hoog tot laag maar een brede kwispel betekent altijd vriendelijkheid. 
  • Als het hele lijf heen en weer gaat tijdens het kwispelen betekent dit dat de hond blij is maar er is ook veel opwinding in zijn lichaam. Vaak doen honden dit als je thuis komt. 
  • De smalle kwispel is een kwispel met een strakke, gespannen staart. Hij is smal in tegenstelling tot de brede kwispel en het betekent dat de hond gespannen is. Hoe meer spanning hoe korter en strakker de kwispel. Een hond die kwispelt met zijn staart tussen de benen laat puur alleen opwinding zien met het kwispelen. Het betekent dus niet dat hij het eigenlijk ook wel leuk vind. Hier zal je ook een gespannen kwispel zien.
  • Bij de propeller kwispel draait de staart meer rondjes. Als hij dit laat zien zegt het dat hij iets heel erg leuk vind maar dat hij ook ergens een beetje onzeker over is. Het is een soort tegenstrijdig gevoel, wat een tegenstrijdige beweging met zich mee brengt.

Om de staart van je hond goed te kunnen begrijpen moet je rekening houden met het ras wat je in huis hebt. Een beagle bijvoorbeeld is gefokt op zijn hoge staart zodat hij boven het gras uit steekt en daardoor makkelijk te vinden is. Daarom is een lage staart bij een beagle eerder een teken van angst dan bijvoorbeeld de staart van een whippet, die door zijn bouw om sneller te kunnen rennen zijn staart van nature veel meer naar beneden draagt.

Bij rashonden is het makkelijk te bepalen aan de hand van een rasstandaard hoe de stand van zijn staart van nature is. Bij kruisingen is dit wat minder makkelijk. Probeer eens goed op de houding van je hond zijn staart te letten in de aankomende weken om deze natuurlijke neutrale stand te ontdekken. Als je de staart gaat observeren zie je hoe vaak deze van hoogte, spanning en beweging veranderd. Alles wat je hond met zijn staart doet is onbewust, dus echt een perfecte manier om te kijken hoe hij zich voelt. 

Er is veel meer waar je naar moet kijken als je je hond echt wilt leren lezen. De komende weken behandel ik de volgende onderwerpen: Oren, Ogen, Vacht, Mond, Houding en Stresssignalen